هوش بر دو گونه است هوش ظاهری که مجموعه عوامل و امکانات ذهنی

برای درک و دریافت و پاسخگویی مناسب به محرکهاست ودر روانشناسی

اصطلاحا هشیاری (1 (نامیده می شود و آگاهی بر مسایل فیزیکی جهان

پیرامون ما را میسر می سازد. گونه ی دیگر هوش باطنی(ماورایی)است

که مراتب نازل آن از دیدگاه دانش فراروانشناسی به ادراکات فوق حسی

 (E.S.P) تعبیر می شود یعنی آنچه از افاضات و اشراقات که بدون دخالت

حواس ظاهر به قلب و ذهن انسان وارد می شود و مقید به زمان و مکان

نیستند. برای رسیدن به مرتبه ی این هشیاری  ماورایی گذر از هشیاری

عادی و بستن دریچه های حواس  ضرورت دارد. به عبارتی رها کردن

این هشیاری معادل بیهوشی است  و در گفتار مولانا آنجا که می گوید:

محرم این هوش جز بیهوش نیست   

                                            مر زبان را مشتری جز گوش نیست

بیهوش کسی است که هشیاری ظاهری را رها کرده و از قید آن رسته است

و این عمل سبب محرمیت او و گشایش دریچه های ادراکی مورد نظر است.

برگرفته از کتاب سر نی

استاد الماسیان